نمایش پرفورمنس"مناسیمبا" در فرهنگسرای نیاوران برگزار می‌شود

ایران تئاتر -  سرویس خبر

نمایش پرفورمنس"مَناسیمبا" با طراحی و کارگردانی احمد کارگران در کاخ نیاوران و فرهنگسرای نیاوران اجرا می‌شود. محمد سایبانی طراح نمایش"مَناسیمبا" با اعلام این خبر به سایت ایران تئاتر گفت:« "مَناسیمبا" که امروز 30 مرداد ساعت 16 در کاخ نیاوران و فردا ساعت 18 در فرهنگسرای نیاوران اجرا می‌شود عنوان اجرایی است در قالب هنر جدید با مضمون زار که‌ سعی دارد با استفاده از داشته‌های بی‌بدیل هرمزگان، گوشه‌ای از فرهنگ و هنر‌ این مرز و بوم را معرفی کند. طرح"مناسیمبا" با تلفیقی از نمایش، موسیقی و نقاشی همچنین استفاده از خاک‌های رنگی جزیره هرمز در قالبی نو داستان مرد ماهیگیری را روایت می‌کند که در برخورد با هوا دچار آن می‌شود و زار او را مرکب خود می‌سازد و در مراسمی آئینی بابای زار به کمک همراهان و نوازندگان زارش را از بین می‌برد. نکته قابل توجه این که همراهی و همکاری بینندگان با این اجرا یکی از ویژگی‌های آن است، همراهان در ریتم موسیقی با استفاده از تخته‌ها، نوازندگان دهل را همراهی کرده و در تکمیل نقاشی اثر، تعدادی از بینندگان تصور خود را از دو زار مشهور جنوب"شیخ شنگر و دینگه مه‌ور" با خاک‌های رنگی به تصویر می‌کشند و در این همراهی دو سویه اجرا شکل گرفته و به اوج خود می‌رسد. وی در ادامه با اشاره به برگزاری جشنواره هنر محیطی خلیج فارس در هرمزگان گفت:«این جشنواره آذر ماه امسال برای سومین دوره است که برگزاری می‌شود و شامل هنرهای جدیدی در بخش‌های چیدمان، هنر محیطی، هنر صدا و پرفورمنس که بخش عمده آن را تشکیل می‌دهد، می‌شود.» سایبانی در خصوص نام این جشنواره گفت:«این جشنواره کاملاً طبیعت‌گرایانه است و هنرمندان شرکت کننده در آن چند روز قبل از آغاز جشنواره در مکان‌ و جغرافیای برگزاری جشنواره حضور پیدا می‌کنند و بر حسب فضای آن محیط، هنر خود را ارائه می‌کنند.»

هفتمین جشن سالانه انجمن منتقدان و نویسندگان خانه تئاتر

در هفتمین جشن سالانه انجمن منتقدان و نویسندگان خانه تئاتر عزت‌الله انتظامی، توران مهرزاد و علی نصیریان تجلیل می‌شوند ایران تئاتر -  سرویس خبر

هفتمین جشن سالانه انجمن منتقدان و نویسندگان خانه تئاتر روز پنجشنبه 31 مرداد ماه در تالار اندیشه حوزه هنری برگزار خواهد شد. به گزارش سایت ایران تئاتر و بنا به اعلام این انجمن، این جشن از ساعت 30/18 روز یاد شده به مدت 150 دقیقه در تالار اندیشه حوزه هنری و با حمایت موسسه آموزش عالی پارسه و انتشارات افراز برگزار خواهد شد. در بخش تجلیل‌های هنری هفتمین جشن سالانه انجمن منتقدان و نویسندگان خانه تئاتر از سه تن از اعضای گروه تئاتر هنر ملی ـ عزت‌الله انتظامی، توران مهرزاد و علی نصیریان ـ تقدیر خواهد شد؛ ضمن آن که در بخش تجلیل‌های رسانه‌ای نیز از خدمات منتقد پیشکسوت"حسن پارسایی" و دکتر "بیژن نفیسی" مدرس روزنامه‌نگاری تجلیل به عمل خواهد آمد. در بخش معرفی نمایش برگزیده سال 86 ، دو نمایش از گروه کارگردانان زیر 40 سال و بالای 40 سال ‌معرفی و مورد تقدیر قرار خواهد گرفت. علاوه بر این به روال سال‌های گذشته این انجمن بهترین گروه سال تئاتری را نیز در سال 1386 معرفی و مورد تقدیر قرار خواهد داد. در بخش هفتمین مسابقه سالانه انجمن منتقدان و نویسندگان خانه تئاتر، نفرات برگزیده رشته‌های هفت گانه معرفی و مورد تقدیر قرار می‌گیرند. اسامی نامزدهای رشته‌های مختلف به قرار زیر است: گزارش: مجید سجادی تهرانی (ماهنامه هفت)، ‌بهزاد خاکی‌نژاد (روزنامه دنیای اقتصاد) و فرشته حبیبی(ماهنامه هفت). گفت‌وگو: علی قلی‌پور (روزنامه اعتماد)، امین عظیمی (روزنامه اعتماد) و گفت‌و گوی گروهی: سه نفره مجید اسلامی، فرشته حبیبی و کیومرث مرادی (ماهنامه هفت). نقد: فروغ سجادی (روزنامه بانی فیلم)، مهدی نصیری (ماهنامه صحنه) و آزاده شاهمیری (سایت ایران تئاتر). مقاله: منوچهر اکبرلو (دو ماهنامه نمایش)، محمودرضا رحیمی (نشریه روزانه بیست و ششمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر) و سید جواد اشکذری (نشریه تاک توس – مشهد). یادداشت: عباس غفاری (سایت تئاتر ما)، هوشمند هنرکار (روزنامه اعتماد) و محمود ناظری (نشریه تحلیل روز - شیراز). عکس: اعظم شادپور، سیامک زمردی‌مطلق و شکوفه هاشمیان. (مشاورهیأت داوران در این بخش "رسول اولیازاده" (مدرس عکاسی و مدیر خانه عکاسان ایران بود). ترجمه: هیأت داوران در بخش ترجمه بدلیل کمبود آثار رسیده و تعداد اندک شرکت‌کننده، انتخابی نداشت، اما در مراسم سالیانه انجمن منتقدان و نویسندگان خانه تئاتر، در این بخش یک تقدیر خواهد داشت.

بونراکو، یک شیوه جهانی

بونراکو، یک شیوه جهانی ایران تئاتر -  سرویس مقالات

رضا آشفته: بونراکو از آن دست شیوه‌های تئاتر عروسکی است که ابعاد گسترده‌ جهانی پیدا کرده‌ و به همین دلیل در ایران هم شاهد استفاده فراوان از این شیوه هستیم. پوشاندن لباس و نقاب سیاه بر تن و چهره و گرداندن عروسک‌های بزرگ از نشانه‌های بارز این شیوه است که اصالت و ریشه ژاپنی دارد. بونراکو که در قرن هفدهم و از سال 1684 میلادی به عنوان شکلی تئاتری به کار گرفته شده است، در قرن هجدهم به اوج خود می‌رسد و امروز در سراسر دنیا به عنوان یک شیوه و یا تکنیک‌هایی از این شیوه مورد استفاده فعالان تئاتر عروسکی قرار می‌گیرد. این اوج گرفتن آن قدر دامنه‌دار و تاثیرگذار بود که از بونراکو نمایش کابوکی به وجود آمد، البته این نوع تازه به دلیل گسترده بودن بونراکو همچنان مهجور باقی ماند تا در دوره میجی و تحولات آن دوره و باز شدن دروازه‌های ژاپن به روی دنیای غرب، امکان دیده شدن و تبلور کابوکی هم ایجاد شد. بونراکو چیست؟ عنوان بونراکو مربوط می‌شود به نام یمورا بونراکوکن Uemura Bunrakaken که در اوساکا Osaka صاحب یک تئاتر بود و برنامه‌های تئاتری او تنها توسط یک نفر انجام می‌شد. او اندازه‌ عروسک‌هایش را تا دو برابر بزرگتر کرد تا آن‌ها را به شخصیت‌های عروسکی کابوکی Kabuki که شبیه شخصیت‌های تئاتر زندگی بودند، نزدیکتر کند. او این کار را بدان جهت انجام داد که عروسک‌ها از لحاظ حرکت و بیان کم اهمیت جلوه نکنند. سر عروسک‌های او دارای چشم‌ها و ابروان متحرک بودند و همان آن‌ها باز و بسته می‌شد. دست‌های این عروسک‌ها دارای انگشتان مفصل‌دار بودند. عروسک‌گردان که در معرض دید تماشاگران است کار حرکت دادن سر و بازوی راست عروسک را به عهده دارد و در همان حال دو دستیار او که دستکش‌های سیاه به دست دارند، بازوی چپ و پاهای عروسک‌ را حرکت می‌دهند. شخص راوی یا خواننده وجود دارد و نوازنده، گفتار او را با نواختن ساز شامیسن Shamisen (سازی که دارای سه سیم است) همراهی می‌کند. (1) چرایی گسترش وقتی در یک شیوه اجرایی تکنیک‌هایی موجود باشد که فارغ از معنای درونی آن بتواند در هر جایی قابلیت اجرایی بیابد، ناخواسته چنین بهره‌برداری از آن ممکن خواهد شد. بونراکو ریشه در باورهای مذهبی ژاپنی شینتو دارد و بنابراین رنگ چهره‌های عروسک و نحوه لباس پوشیدن و ارائه موسیقی و آواز از این باورها پیروی می‌کند. اما در تبدیل و استفاده از این شیوه و تکنیک در جاهای دیگر دنیا، این باورها به کنار گذاشته می‌شود، چون لزومی در باور داشتن آن‌ها احساس نمی‌شود، فقط تکنیک و زیبایی شناسی موجود در آن قابلیت انتقال می‌یابد و حالا هنرمندان دنیا می‌توانند این تکنیک‌ها و شیوه را در همجواری باورهای خود استفاده کنند. البته گاهی اشتراکات فرهنگی مانع از حذف این باورها می‌شود. چنان چه استفاده از رنگ سرخ برای بیان هیجان و حسادت، سبز برای بیان نیروهای فرازمینی و ارغوانی برای بیان مرتبه اشرافی شخصیت‌ها به کار گرفته می‌شود. این موارد به سادگی می‌تواند در دیگر نقاط نیز قابل پذیرش باشد چنان چه در تعزیه ایرانی رنگ سرخ برای اشقیاء و رنگ سبز برای اولیاء و اهل بیت به کار می‌رود. اما این بهره‌مندی گاهی در حد استفاده از تکنیک پوشش سیاه، برای حرکت در صحنه و گرداندن عروسک‌ها به کار می‌رود، گاهی از آن برای ساخت عروسک‌های بزرگ استفاده می‌شود و گاهی تلفیق این دو را با هم داریم. زمانی نیز صحنه‌آرایی، استفاده از موسیقی و آواز زنده در کنار صحنه و حرکت عروسک‌ها در دل صحنه، از بونراکو به امانت گرفته می‌شود. بنابراین شیوه بونراکو ظرفیت بالایی دارد که به انواع و اقسام مختلف می‌توان از آن بهره‌برداری نمایشی کرد، چنانچه در بالا نیز توضیح دادیم که چنین امکانی در بونراکو دیده می‌شود، برخی از تکنیک‌های آن به امانت گرفته شود. در دنیای امروز به دلیل ارتباطات ملل با همدیگر، همه بر آن هستند از امکانات فرهنگی یکدیگر استفاده کنند. این ایراد نیست که در ایران یا هر جای دنیا از شیوه بونراکو یا تعزیه یا روحوضی و کمدیا دلارته استفاده شود، بلکه ایراد در این جاست که ما نتوانیم با مقتضیات زمانی روزگار خود را همسو کنیم و به لحاظ پیشرفت فرهنگی حرفی برای گفتن نداشته باشیم. ژاپن یکی از آن کشورهای شرق دور است که خیلی زود در قرن اخیر توانمندی‌های فرهنگی خود را به مشارکت جهانی گذاشته است چنانچه شعر هایکو و نمایش عروسکی بونراکو دیگر از مرزهای ژاپن عبور کرده و در سراسر دنیا طالبان و طرفداران زیادی دارد. پانوشت: 1) تئاتر عروسکی، گونتربیم، ترجمه حسن پارسایی، چاپ اول، 1377 ، انتشارات نمایش.